“If men were angels, no government would be necessary” schreef de Amerikaanse Founding Father James Madison. Het is een kort zinnetje waar niettemin een wereld van inzicht en wijsheid achter schuilgaat. Een passage om op te kauwen – een mensenleven lang. Wie is immers de mens? Waartoe is de staat op aarde? En waarom volgt de noodzaak voor de staat uit de menselijke natuur?

Dit zijn zomaar enkele vragen die rijzen wanneer ik met mijn studenten de grote boeken uit de geschiedenis van het denken lees. Het zijn vragen van de eerste orde, vragen over wie wij zijn als mens en in welke wereld wij leven. Zulke vragen beantwoord je niet zomaar. Alleen wie zichzelf leerling weet van de grote denkers kan zijn studenten helpen bij het formuleren van antwoorden.

Daarom ga ik met mijn studenten te rade bij een denker als Madison, maar natuurlijk niet alleen bij hem. Ook Plato, Aristoteles, Machiavelli, Montesquieu, Tocqueville en Goethe behoren tot mijn leermeesters. Zij scherpen ons begrip van de mens, de politiek en de kosmos en zij wijzen ons de weg naar het goede leven. Om op die terreinen en bij die weg als gids op te treden zie ik als mijn taak als docent.